8 Mart Dünya Kadınlar Günü..

Kadın yaratıcıdır. Bundan dolayı Paleolithic Çağ artifaktlarına baktığımızda, taştan yontulma silahların dışında rastlanan sanat yapıtları “Ana Tanrıça”yı betimleyen heykellerdir. Bu taanrıçaları Kuzey Afrika’da, Avrupa’da ve Kürdistan’da (Halaf, Hacci Firûz) görebiliriz.

Ana tanrıçalık uzak zamanlardan kalan bir yol göstericidir ve analarımızı sosyal yaşamda koyacağımız yeri çok iyi gösterir. Bu yer yaratıcılıktır, paylaşım adaletidir, eşitliktir. Siteyi ayırımsız bir arada tutan O’dur. Zaman içinde köleci çağı başlatan bedavacı, açık sömürücü mülkiyet ilişkilerini yaşayan toplumlardan itibaren Ana Tanrıça da yoklara karıştı. Mülkiyet’in özelleşmesi, toplumsal gelişmede zorunlu bir evre olarak belirdikten sonra “güçlü olan mülkün sahibidir” kavramı üretim ilişkilerinde baş köşeye oturdu. İşte o günden sonra “Amazon Kadınları” masalı gibi mitsel söylenceler dışında kalan insanların öteki yarısını oluşturanlardan kadınlardan bazıları ancak bireysel başarıları ile ön saflara geçebiliyorlardı.

Kadın artık özellikle Ortadoğu kaynaklı mitlerde yavaş yavaş iblisi bir güç olarak görülmeye başlandı. Adam’ı “cennet”ten kovduran onun yedirdiği elmadır.. Avrupa’da yakın yüzyıllara kadar “cadı avı”na sürükleyen kadının günahlarıdır. Müslümanlık’ta “kadının saçı”nın görülmesi “cinsel tahrik” olarak kabul edilmiş, kadınların pazulu veya yakışıklı bir erkek hakkında oluşabilecek duyguları hiç bir şekilde tartışılmamıştır.

Her halkın kendi mitolojisi topluma, üretim ilişkilerine, sınıf ve tabakalaşmalara, kadının toplumdaki yerine bakış açısını ele verir. Bu bakımdan Kürtler’in kadına bakış açısını onların mitolojilerinde veya varsa diğer yazılı belgelerinde aramak gerekir. Kürtler’in mitolojilerini toplayan Zerdüştilik’te (orijinal Zerdüştilik) kelimenin tam anlamı ile bir kadın erkek eşitliğinin varlığı söz konusudur. Bu konuda Gathalar bize çok şey anlatır durumdadırlar. Evet, Avesta; gerçek anlamı ile hem sınıflaşmalara, hem emeğin sömürüsüne, hem de özgür kadın iradesine saygıyı içeren bir kanon yapıttır.

İslamiyetin ilk yıllarında bile Kürt Kadını toplum içinde iyi durumda olan pozisyonunu yitirmedi. Özellikle “Ehl-i Beyt” örtüsü ile üstü kapatılan Kürt Mitolojisi’ni layıkı ile temsil eden Alavizm’de (Ateş Alevi’ne saygılı toplumsal inanç sisteminde) kadının bu eşit durumu kısmen de olsa zamanımıza kadar taşındı. Hatta Müslümanlığı kabul ettiklerini söyleyen özellikle Zaza Kürtleri’nde kadının yeri oldukça yüksekti.. Benim gözlem fırsatı bulduğum yıllarda bile bazı kadınlar köy cemaatlerinde sigara sarıp içiyor ve etrafa da ikram ediyorlardı. Kavgalara ekseriyetle kadınlar karar verir, onlar müdahale ederek durdururlardı. Bunun ne anlama geldiğini ilkel toplumların davranış esaslarını iyi bilenler anlar ve yüksek değer biçebilirler.

Fakat öte yandan yabancı ideolojilerin, mesela Arap yaşam biçiminin giderek Kürdistanda zemin bulması, çarpık ve geç kalmış bir ticaret ve taahhüt temelli kapitalist ilişkinin belirginleşmesi, o kahrolası baş belası feodal yapının düşman güçlerin eli ile daha da güçlenmesi her şeyi alt üst etmeye yetti. Özellikle ovalık alanlarda Kürdistan’ın 10 bin yıllık toplumsal yapının belirleyicisi olan feodalizm, en başta kadını etkiliyor(du). Kadın, bağımsızlığının simgesi olabilecek olan cüzdan sahibi olamazdı. Bundan dolayı karar sahibi değildi. Kadın erkeğin “namusu”dur. Geleceğine, evleneceği kişiye o karar veremezdi. Aşiretler arası savaşlardan sonra “kan bedeli” olarak “düşman” kabileye verilir. Tarladaa çalışan kadındır. Tüm ev işlerini yapan kadındır. Akşamdan akşama ise erkeğin istediği gibi kullanacağı bir zevk aracıdır. Kadın kuluçka makinası olarak görülür. Çok erkek evlat doğuran kadın saygı dahi görebilir.

Özellikle Türk Devleti’ni ele geçiren münafıklar iktidarı ile birlikte kadın daha daa değer kaybetti. Kafasını sıkma baş kapatmayan kadın dramatik bir şekilde azalmıştır. Artık, din denilen münafıkların egemenlik aracını yönetenler, tüm işlerini güçlerini bırakmış kadının görünümü ile uğraşır duruma gelmişlerdir. Bir yandan Kürdistan’da çöken ekonominin yarattığı ruhsal bozukluklar, öte yandan ulusal baskı kadını yaşamı anlamsız bulma noktasına getirmiştir. Türk Emekçi kadınlarından bir avuç insan dışında mücadelede güçbirliği noktasında bir umut ışığı da görülmüyor.. Kısacası iş ciddi bir şekilde başa kalmıştır. Kürdistan’da kadınlara yönelik, öldürme dahil, şiddetin gün geçtikçe yaygınlaştığı, erkek egemen toplumda münafıkların da yardımı ile artan baskı sonucu kadın olmanın suç haline geldiği bir ortam yaşanıyor. İşte Clara Zetkin’in yürüttüğü mücadele ile dünya kadınlarına hediye ettiği İnternasyonal Kadınlar Günü Kürdistan’da böylesi sancılı bir ortamda karşılanıyor.

Genelde dünya kadınları aynı amaçla bu günü karşılamıyorlar. Şöyle ki;

-Bir bölüm kadınlar..
Ulusal
Sınıfsal ve
Cinsel eşitliği sağlamak için mücadele ediyorlar. Bunların bilinç seviyesi mücadelede belirleyicidir. Kürt Bayan Gerillaları (PJA), milisleri ve taraftar kitlesi bu kategoriye girerler. Egemenlerin ve işbirlikçilerinin en fazla nefret ettikleri grup bunlardır. Bunun için ya mücadele azimlerini kırmak, ya da mücadeleyi saptırmak için ellerinden geleni yaparlar. Bunun için “kan dökülmesin” gibi bir sloganı içini doldurmadan her yerde haykırıp dururlar. Hatta düşmana karşı nefret yüklü bir mücadele yürüten bu kahramanların içine girip karanfil, ısırgan otu, gül veya tırşık gibi “çiçekler” dağıtıp akıl çelmeye çalışırlar.

-İkinci bölüm kadınlar..
Sınıfsal ve
Cinsel eşitliği sağlamak için meydanlara çıkarlar. Baatı dünyası ve Türk kesiminin bazı kadınları bu kategoriye girer. Bilinç seviyesi arttıkça internasyonal dayanışma yolu seçen bu kesim, TC’de devletin yürüttüğü psikolojik savaşta hedef kitledir. Yani taktik, teker teker kalelerin düşürülmesi, böylece mücadelenin güç kaybederek bir şova dönüştürülmesidir.

-Üçüncü bölüm kadınlar..
Rahatları yerinde olan kadınların
Daha fazla boya, lüks araba veya kalifiye hizmetçi gibi lüks yaşamlarını daha da pekiştiren yazılı olmayan haklar kazanma savaşıdır. Bunlar 8 Mart’ı kirleten yaratıklardır.

İşte bu görüşler çerçevesinde dünya kadınlarının ulusali sınıfsal ve cinsel eşitlik mücadelesini selamlıyorum. Başta Zilan olmak üzere bu mücadelede toprağa düşen şehitlerin aziz hatırası önünde eğiliyorum.

2011-03-07

A Sirac Kekuyon




Gorusunuz



yazılarınız

Rojhat

2011-03-07 21:36 - Değerli hocam bazı makaleleriniz tarımımca kürtçeye(kurmanci-zazaki) çevrildi size bunlardan bir tanesini kadınlar günü dolayısıyla yolluyorum ve sizden tüm eserlerinizi çevirme hakkı taleb ediyorum. Amaç ediniyorumki artık sesiniz kürtçenin dünyasındada duyulacak.Eğer bana destur verirseniz tüm kitaplarınızı,tüm makale,yazı dizilerinizi ve güncelliğini yitirmeyen tüm yazılarınızı kürtçeye çevirmek istiyorum... Sıcak selamlarımı ve saygılarımı yolluyorum... bimanîn war û weşîye de... Daimi takipçiniz Rojaht.

makale

rojhat

2011-03-07 21:26 - Bila Ev neteweteya Nemire;Di Proto-Kurdan De Jin ji vê rojê ve ez dê rêzenivîsên ser hebûnên şaristanîya me ya antîk binivîsim.Sernivîs tim wekheve:”Bila ev neteweya nemire”.Belê hinek kesên ji nav me;Ji bo sefayetî(rehetî)ya xwe,berjewendiya xwe,giyanê xwe yê noker,hewesa xwe yê wek rewşenbîr xuyabûnê û ji bo ji entelên tirkan aferînek wergire dixwazin neteweya kurd bikujin.Teybet jî ji Bakur ve hînek kesên;Ji bo berjewendîya xwe yê aboriyî,ji bo nihiçk(tiz-W.)a xwe yê hegemonîk,ji bo ku di nav gemariya regez(nijad-W)perestiyê de digevize û ji ber deraw(wûçanî-W.)a kurdan a sitratejîk,dixwazin neteweya kurd ji derva ve daqurtînin heye.Di hember evqas gemarî û evqas bêbextîyê de şaristaniyeta me ya antîk ko me keysa bi azadî(serbixweyî) pêşxistina jê dîtî di pêşî de,gerektiya tezegirtina heşmendiya dîrokî di her kêliyê de,fermanbar e.Ez vê bi carekê dinî lê bi piştbestîya mînakan dikim. ................................................................................... Ji ber roja jinan a 8'ê Adarê,ji bo jinên kurd... Dîn,kardarî(pratîk),mîtolojî an jî efsaneyên çanda neteweyan lêkolin,dibe ko hînek be jî Misir ne tê de,di tu çandekê de sekneka zelal a wekê yê kalikên me(kurdan) nikarin peyda bikin.Wekheviya kêm-zêde ji 3000 sal berî ji rex kalikên me ve hatî bidestxistin ko seba ev wekhevî wekhevîya gelemperî jî dihewîne,dibêjin wekhewiya nav mirovan ko di cihana şaristaniyê de,di salên 1800'ê de hêj jî bi degelî(îhtîyat) lê nêzîk dibûyan.Kalikên me ango proto-kurdan bi navgîniya Magûyan(Mirovên Medî ko bi karûbarên dînê radibin) mîtolojîya felsefeyeka kûr û çawanî û dîmenên civakî tê de heyî afirandîbûn.Yekê ji van maguyan ,Zarathuştra(Zerdeşt), wî ew mîtolojî dîsîplîne kir û xist rewşa dînekê di Gathayan de laşgirtî.Ev dîn(ol-W.)a dînekê wisaye ko di navenda xwe de mirovperweriye bi cih dike.Mirov ango jin û mêr,wek du ferdên wekhev cih digrin di vî dînê de.Wekheviya mirovan jî li ser bingeha rêzdariya ked û rencê ye û bi tu awayî nahêle destdirejî li berhemên ji keda destên mirovan derçûyî bihête kirin.Ji ber vê yeke gelek nivîskar,Zerdeştiye wekî “çavkanîya femînizma radîkal” û şêweya pêşîn a teorî û karxistina teoriya Marksîzmê bi qelem didin. Di dînê ko Zerteşt'î pêşxistî de xwedê Ahura Mazda bû.Farisan heman nav ji bo têgiştina xwe yê xwedawendiyê wergirtine lê belê xistine rewşa navekê hevbestî;”Auramazda”Min cihetiya têgihiştina xwedawendiya Avestîk(ko têgiştina xwedawendiya Magû'ya ye) bi ya Persan di gelek berhemên xwe de,di vê navberê de di pirtûka xwe ya bi navê Zarathuştra'yê de bi dorfirehî danî bû hole.Ez dê nakevîm vê babetê.Bi tenê seba ko Ahura Mazada'ya Magûyan bi babeta me ve têkildar e,ez ê bi çend hevokan hînekî ravekim:Navê xwedê di Magûyan de ji du navan pêk dihêt;”Ahura” û “Mazda”.”Ahura di zimanzaniyê(lînguîstîke) de peyvekê nêr e.Lê belê “Mazda” jî berovajiya jê peyveka femînîn(mê) e.Ango navê xwedê jî ji alîyeka xwe ve mê ,ji aliyeka dinî ve jî nêr e...Zerdeşt gelek cara bi navê ahura mazda yê nêtarî(cînavkî) bang lê dike.Wekheviya zayendî... Lê belê helbet ev têrê nake.Hinek jî ji afirandina jiyanê ve (mijarê-W) heldin dest.Gava têşegirtina gerdûnê,pey ko sewal û giyayan li cihanê bi cih bûn şûnda mirova/ê yekemîn”Gayo Maratan” hate afirandin.Ev heyber(hebûn) mirovê/ê yekemîn bû û”maratan”(merdim-kirmanckî) bû.Zayenda xwe tune bû.Pey ko mirovê/a hovber(seretayî) ji rex Angra Maînyo(hêza xirab) ve hat têkdan(ji holê rakirin) ji toxmên wê/wî yekemîn du mirovê/a(em di dawsa merîv de dibêjin ferd);Meşye û Maşyane ango yek mêr û yek jî jin,du ferd hevra û bi awayeka wekhev pêkhat(hate afirandin).Ne yek ji hestiyên parsû(parxan)ya yê dinî ne jî sifte(pêşî)yek paşe jî yê dinî(hate afirandin).Bi serev(temamî) wekhev. Di Gathayan de ew hevrêzî bi awayeka hêj zelaltirîn dixuye.Ji bo ko qenciye,rastiye û kirdariya ko di gatha 30.2 de derbas dibe baş fehm bikin xitabî “hevdînan”dihêt kirin.30.2 dibêje ferd ji ferdê(Narem Narem).Bêyî girêdana bi zayendê xitabî jê dike(?).Gatha 51.17 xitabî jina heşpak(dilpak,xawên),yê 21.18 li mêrê heşpakî xitab dike,bi heman psnê(teqdîrê).57.22(gatha) jî xitabî herdu zayendan bi hevra dike. Ka carekê ev semyan(muhteşemî)iya wekheviya li Yasnayan (heyî-W.)bimeyizin: 10.Ey Mazda Ahura ,jinek an jî mêrek,kî dibe bila bibe(ferq nake) ji min re,ew tiştên ko tu ji bona jiyanê(ev jiyana em dijîn) wek tiştên herî baş dibînî(dipejirînî) li min bexşand,ango ji bona rasteqînîye û desthelatîya hizra qenc a rasteqîn'î(bexşand).(li gel ev kesî û) ew celeba we ko ez dê pê ra hevrêtî bikim,ligel yên rewnaqdar(bûnewerên xwedawendî),(erê)li gel van hemûyan ez dê derbasî Pira Cînvato bibim. 11.Karapana û Kavayan,di heyama desthelatiyên xwe de,ji bo rûxandina mirovatî û cihanê bi kiryariyên xwe yê xirab(me) xistin bin nîrê xwe.Lê gava ewna gehiştin ber Pira Cînvato giyan (ê wan) bi xwe û daena (ya wan) bi xwe dê tade li wan bike,(ko yên li wir) dê li mala(dojeha) kesên tevlê rêşaşiya derewa bûyî bi abadînî(bi sermedî,bêdawî-W.) bibin mêvan. Di Ha'yê de Pira Cînvato;Pira ko kesan bighên(bibe-W.)e dojeh an jî buhiştê ye.Ew pira bi derbasbûna kesên zayenda wan negirîng,bi dilpakiya wan ve girê dide.Di Ha'ya 11. de jî bi dijminiyeka mezin qala Karapana û Kavî(pirensên piçûk)'yan dike ko çîna serdest a wê demê bûn û destdirejiya keda hilberîneran dikirin.”Wan me xist bin nîrên xwe.Gava ko gêhiştin ber pira Cînvato giyan û wujdanê(daenaya) wan dê li wana tade bike û êşkencexaneya ko wek dojeh nasdar e,li wir bi bê dawî bihên mêvan kirin.”Di vir de hem yên ko destdirêjiya kedan dikin wek nokerên Xirab(Angra Maînyû)'î Dihêt diyar kirin hem jî dijî vana têkoşîn dihêt pêşniyaz kirin... Nika van du Ha'yan (Ayetan) bi baldarî bixwînin(Yasna 53): 4.Ez dê wê(Pouruçîsta'yê)bi yekê ji nava we bizewîcînim.Bi yê li hevserî,cotarî û li malbatê xizmet bike,bi yekê wisa.Ger ew(Pouruçîsta)ji bo rastbêjan rastbêj be, Mazda Ahura ji wê re di manandî(dirûvê-W.) rojê de hizreka qenc pêşkeş(bibexşîne-W.) bike.(Vê) bi hemû jiyana wê (ve bidome),ji ber daenaya wê ya qenc(bi xatira wê/daenayê pêşkeşke). 5.(Zarathuştra):Nika ez van gotinan li keçên zewicî û li we,li we zavayan dibêjim.Vana jî ji bîra xwe mekin(li bîra xwe xin).Bi rêya daenayên (di cih de biryar dide) ji bona xwe û ji bona hevserên xwe li gor hizra qenc jiyanekê bidestvexin.Bihêlin her yek ji we (her du alîya ji kesên zewicî) bi rêya rastiyê hewl bide ko yê/ya dinî qezenc ke(bihêne ser rêya rast-W.),Çiko ev dê ji bona her yekeke(ji we) bibe destkeftiyek. 1. Di Ha'ya 4. de zewicandina keça xwe(Zarathuştra'yî-W.)lê qeyd kirina hebûna pêşniyazên li wê balkêşin.Ne xweferzkerin.Tenê çawaniya dawiya wê xuya dide ko ger bi yekê qenc bizewice dê çawan be.Biryar ya wê (ya Pouruçîsta) ye. Li gel vê,Ha'ya 5. ,wekheviyê hêj eşkeretir dihêne zimên.Yên zewicî bi rêya zewacê yên dinî dê têxin nav rêya rastiyê.Berovajiya jê,tekane zayenda ko her tiştî bi başî bizani be nîn e... Ev kevneşopiya wekheviyê,bi qelsbûne ve li Çewlîg a salên 50'yî û derdora wê û li Dêrsim'ê dewam kir.Min bi xwe keysa nasîna jineka “keya(muxtara-w)ya heft gundan” a Darêaryonî bidestxistî ye.Navê wê nika naye bîra min.Lê kêm mirov heye ko Gulê Suwesina Duwelî nas nake.Evna di civakê de,di cihên serekî de rûdiniştin,cixara dipêçiyan,ji cixareyên bi destê xwe pêçayî dirêjî mêvanan dikirin û galgala civakê birêve dibirin.Ev jina ko çend sal berî Kurê wê Hem' Gul ji rex PKK'yê ve hatî kuştî,hêj jî li ber çavên min e... Va ye(seba vê-W)gerek ev neteweya nemire.Kur û lawên vê neteweyî ko (ev neteweya-W.)evqas mînakên wilo xweş li çanda cihanê pêşkeş kirî gerek bi canfîdayî bixebitin,gerek xwe bighênin wê aste ko bikaribin bi zimanê ko dijmin jê bi bifehme bersîvan bidin. 2006-03-04 A.Sirac Kekuyon(Dr.Siraç Bîlgîn) Nîşe:Yên ko berhemên lêkolînên Siraç Kekuyon'î bêyî ko çavkaniya wan nîşan bide bikar dihênin tawanbarin(sucdarin-W).Di vê dermafê de daxwaza me ya kirdariya zagonî(qanûnî) parastî ye. Werger:Rojhat Behram